مروری بر انتشارات علمی ایران در حوزه کووید-19در سال 2020: یک مطالعه علم‌سنجی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

‎10.30505.10.3.141

چکیده

چکیده
اهداف: همه‌گیری کووید-۱۹به یک تهدید و چالش جدی برای تمامی مردم جهان تبدیل‌شده است. با توجه به جدید و ناشناخته بودن این بیماری، در ماه‌های گذشته تلاش‌های زیادی در تولید دانش در این حوزه انجام‌گرفته است. مطالعه حاضر باهدف شناسایی وضعیت انتشارات علمی ایران در حوزه کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ انجام شد.
مواد و روش‌ها: این پژوهش از نوع کاربردی است که با استفاده از روش علم‌سنجی با رویکرد تحلیلی انجام شد. تمامی انتشارات علمی ایران در حوزه کووید-۱۹، بین ژانویه ۲۰۲۰ تا ژانویه ۲۰۲۱ از پایگاه استنادی اسکوپوس، با به‌کارگیری راهبرد جستجوی مناسب استخراج شد. جهت تجزیه تحلیل داده از نرم‌افزار اکسل و نرم‌افزار علم‌سنجی VOSviewerاستفاده گردید.
یافته‌ها: در سال ۲۰۲۰ تعداد ۲۱۰۸ مورد انتشارات علمی کووید-۱۹ از پژوهشگران ایرانی در پایگاه استنادی اسکوپوس منتشرشده است، 45/35% از انتشارات مربوط به مقالات، 24/09% مربوط به نامه‌ها، 22/53% مربوط به مقالات مروری و مابقی نیز سایر انواع مقالات است. بیشترین میزان همکاری بین‌المللی پژوهشگران ایرانی با پژوهشگران کشورهای ایالات‌متحده آمریکا، ایتالیا و انگلیس بوده است. بیشترین انتشارات در حوزه علمی پزشکی، ایمونولوژی و میکروبیولوژی و بیوشیمی، ژنتیک و زیست‌شناسی مولکولی است. همچنین خوشه‌های موضوعی اصلی این انتشارات شامل تحقیقات مرتبط با آزمایش‌ها و تشخیص، درمان و پیشگیری و بهداشت است.
نتیجه‏ گیری: نتایج پژوهش حاضر وضعیت یک‌ساله انتشارات علمی در حوزه کووید-۱۹توسط پژوهشگران ایرانی را در جهت کمک و راهنمایی به محققان و سیاست‌گذاران نشان می‌دهد و ابعاد مختلف تحقیقات این حوزه در ایران را مشخص می‌کند.

کلیدواژه‌ها