الگوی روابط ساختاری پیش بینی ولع مصرف مواد بر اساس سوء رفتار دوره کودکی، هیجان پذیری منفی و تکانشوری با نقش میانجی تنظیم رفتاری هیجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

‎10.30505.10.3.183

چکیده

اهدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین الگوی روابط ساختاری پیش­بینی ولع مصرف مواد بر اساس سوء رفتار دوره کودکی، هیجان­پذیری منفی و تکانشوری با نقش میانجی تنظیم رفتاری هیجان انجام گرفت.
مواد و روش‌ها: روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. کلیه افراد وابسته به مواد که در نیمه دوم سال ۱۳۹۸ به مراکز ترک اعتیاد شهر اردبیل مراجعه کردند، جامعه آماری پژوهش حاضر را تشکیل دادند. تعداد ۲۲۰ نفر از این افراد به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و به پرسش‌نامه‌های ولع­ مصرف، سوء رفتار دوره کودکی­، هیجان­پذیری منفی، تکانشوری و تنظیم رفتاری هیجان پاسخ دادند. داده‌ها نیز به وسیلۀ شاخص­های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل­یابی معادله ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS ۲۵ و ۸.۸ Lisrel تحلیل شد.
یافته ­ها: نتایج نهایی مدل معادلات ساختاری نشان داد که پیش‌بینی ولع مصرف بر اساس سوء رفتار دوره کودکی، هیجان­پذیری منفی و تکانشوری با نقش میانجی تنظیم رفتاری مثبت و منفی هیجان (به غیر از ارتباط تکانشوری با ولع مصرف) تأیید می‌شود. شاخص‌های نیکویی برازش RMSEA، cFI، PNFI،  IFI نیز حاکی از برازندگی مطلوب مدل پیشنهادی و تطابق آن با داده‌های تجربی بود.
نتیجه­ گیری: این نتایج نشان می‌دهد که سوء رفتار دوره کودکی، هیجان­پذیری منفی و تکانشوری علاوه بر اثر مستقیم بر ولع مصرف مواد با ایجاد اختلال در تنظیم رفتاری هیجان می‌توانند اثری غیرمستقیمی بر ولع مصرف مواد داشته و مانعی برای درمان اختلالات مصرف مواد باشند. این نتایج در طراحی مداخلات مربوط به درمان مصرف مواد کاربرد دارد.

کلیدواژه‌ها